Mae rhai o'r dolenni sydd wedi'u cynnwys yn yr wybodaeth hon yn arwain at gynnwys a grëwyd gan sefydliadau eraill ac efallai nad yw’r cynnwys hwn ar gael yn Gymraeg.
Ar y dudalen
Mae meningococol yn afiechyd hysbysadwy, sy'n ymddangos fel arfer naill ai fel llid yr ymennydd neu septisemia. Yn y DU, mae haint meningococol yn cael ei achosi gan amlaf gan y bacteriwm Neisseria meningitidis grŵp B, er y gall serogrwpiau eraill achosi afiechyd hefyd. Mae nifer y digwyddedd o glefyd meningococol ymledol ar ei uchaf ymhlith plant dan bump oed.
Mae'r organeb yn cael ei lledaenu gan ddafnau resbiradol ac mae ganddi gyfnod deor o ddau i saith diwrnod.
Bexsero®, brechlyn protein meningococol B (4CMenB) pedair cydran, yw'r brechlyn a argymhellir ar gyfer y rhaglen imiwneiddio reolaidd i blant.
Brechlyn wedi’i anactifadu i’w chwistrellu sy’n dod mewn chwistrell wedi'i llenwi ymlaen llaw yw Bexsero®. Mae Bexsero yn frechlyn sy'n cael ei amsugno gan gydran rDNA.
Mae'r brechlyn MenB yn effeithiol yn erbyn heintiau difrifol a achosir gan facteria meningococol grŵp B. Gall y brechlyn hefyd amddiffyn rhag haint gan grwpiau capsiwlaidd heblaw grŵp B.
Rhoddir y brechlyn yn:
Mae amseriad yr ail ddos o'r brechlyn MenB wedi'i symud o 16 wythnos oed i 12 wythnos oed.
Yn 2025, argymhellodd y Cyd-bwyllgor ar Imiwneiddio a Brechu (JCVI) newidiadau i'r amserlen imiwneiddio reolaidd i blant. Yn ôl yr amserlen wedi'i diweddaru, bydd y brechlyn meningococol B (MenB) bellach yn cael ei roi yn 8 ac yn 12 wythnos oed, a bydd y dos cyntaf o Brechlyn cyfun niwmococol (PCV) yn cael ei roi yn 16 wythnos.
Yn dilyn adolygiad o ddata, penderfynodd y JCVI fod rhoi'r brechlyn MenB yn 8 a 12 wythnos oed, yn hytrach nag yn 8 a 16 wythnos oed, yn darparu amddiffyniad cynharach rhag afiechyd meningococol heb beryglu imiwnedd hirdymor.
Er mwyn cynnal nifer y pigiadau ym mhob ymweliad, mae'r dos PCV a roddir yn flaenorol ar ôl 12 wythnos wedi'i aildrefnu ar gyfer 16 wythnos. Gan fod babanod ifanc yn elwa'n bennaf o amddiffyniad anuniongyrchol rhag afiechyd niwmococol, ni ddisgwylir i'r newid hwn effeithio'n negyddol ar eu himiwnedd.
Disgwylir i'r amserlen ddiwygiedig wella diogelwch a gall helpu i atal rhai achosion o salwch cyn cwblhau'r gyfres frechu sylfaenol.
I gael rhagor o wybodaeth am y newidiadau hyn, ewch i Newidiadau i'r amserlen imiwneiddio i blant - Gwybodaeth i weithwyr iechyd
Mae’r canllawiau amserlen ym mhennod 22 y llyfr gwyrdd (safle allanol, Saesneg yn unig) yn disodli'r SmPC.
Mae'r Amserlen Imiwneiddio Arferol Gyflawnyn cynnwys gwybodaeth am frechiadau arferol ac anarferol.
Mae argymhellion y rhaglen frechu gan y Cydbwyllgor ar Frechu ac Imiwneiddio (JCVI) a pholisi Llywodraeth Cymru i’w gweld yn y dolenni isod.
Cyd-bwyllgor ar Frechu ac Imiwneiddio - GOV.UK (safle allanol, Saesneg yn unig) (darllenwch gyhoeddiadau a datganiadau JCVI; chwiliwch e.e. meningococol).
Cyflwyniad i Imiwneiddio MenB ar gyfer Babanod (Gorffennaf 2015) (safle allanol, Saesneg yn unig)
ynediad i gyrsiau ar-lein a deunyddiau hyfforddi am nifer o frechlynnau ac afiechydon drwy'r dudalen E-ddysgu.
Darperir rhagor o wybodaeth ac adnoddau hyfforddiant ar y dudalen Adnoddau a Digwyddiadau Hyfforddi.
Meningococal – y llyfr gwyrdd, pennod 22 (safle allanol, Saesneg yn unig)
Gellir dod o hyd i dempledi Cyfarwyddyd Grŵp Cleifion (PGD) ar gyfer brechlynnau ar dudalen Cyfarwyddydau Grŵp Cleifion Gwasanaeth Cyngor ar Feddyginiaethau Cymru (safle allanol).