Neidio i'r prif gynnwy

Gwybodaeth am Sgrinio

Beth yw sgrinio’r fron? 

Mae sgrinio’r fron yn golygu chwilio am ganser y fron cyn i symptomau ddod i’r amlwg. Mae’n golygu tynnu mamogramau, sef pelydrau-X o’r fron. Byddwn ni’n tynnu dau famogram o leiaf o’r naill fron a’r llall.

Pam bod sgrinio’r fron yn bwysig?

Os byddwn ni’n dod o hyd i ganser y fron yn y camau cynnar, mae mwy o obaith y bydd y driniaeth yn llwyddo.
 
Rhaglen i ferched 50 oed a hŷn yn unig yw rhaglen sgrinio’r fron, gan fod y risg o gael canser y fron yn cynyddu wrth i rywun fynd yn hŷn. Mae canser y fron yn effeithio ar un o bob naw merch yng Nghymru, ar ryw adeg yn ystod ei hoes.

Pa mor gywir yw sgrinio’r fron?

Mamogramau yw’r ffordd fwyaf effeithlon o ddod o hyd i ganser y fron yn ei gamau cynnar. Ond ni fydd mamogramau’n dod o hyd i bob achos o ganser y fron. Mae rhai canserau’n anodd iawn eu gweld ar y mamogramau ac nid yw bob amser yn bosib i’r sawl sy’n darllen y mamogramau, eu gweld. Mae’n amhosibl gweld rhai canserau.
 
Bydd dau arbenigwr o leiaf yn edrych ar (neu’n darllen) bob un o’r mamogramau.
 
Efallai y byddai o fantais i ferched sydd dan fwy o risg ar sail hanes o ganser yn y teulu, i gael profion sgrinio cyn iddyn nhw gyrraedd 50 oed.

 

[mwy o wybodaeth am sgrinio ar sail hanes y teulu]


Beth bynnag yw eich oed, os ydych chi’n poeni am unrhyw broblem yn eich bron, cysylltwch â’ch meddyg teulu. Efallai bydd eich meddyg yn eich cyfeirio at glinig y fron yn eich ysbyty lleol.

Pam bod merched yn cael eu galw’n ôl?

Rydyn ni’n gofyn i tua un ferch o bob 20 sy’n cael eu sgrinio, i ddod i un o’n clinigau asesu am fod angen gwneud rhagor o brofion. Fe allai’r profion hynny gynnwys rhagor o famogramau, archwiliad clinigol, sgan uwchsain a biopsi drwy nodwydd o bosib.
 
Nid canser yw’r rhan fwyaf o’r newidiadau sydd i’w gweld ar famogram. Nid oes canser y fron ar y mwyafrif o’r merched rydym yn eu galw’n ôl i’r clinigau asesu yn ein canolfannau yng Nghaerdydd, Abertawe, Llandudno neu Wrecsam. Nam technegol yw un o’r rhesymau dros alw merched yn ôl. Byddwn ni’n dweud wrthych os mai dyma’r rheswm dros eich galw chi’n ôl.