Trafnidiaeth

Pam mae’n bwysig i iechyd, llesiant a lleihau anghydraddoldebau?

Mae trafnidiaeth yn ffactor allweddol sy’n llunio bywydau pobl. Gall mynediad gwael at drafnidiaeth rwystro cyfleoedd, yn enwedig i blant a theuluoedd sy’n wynebu tlodi.

Mae trafnidiaeth yn dylanwadu ar iechyd yn y ffyrdd canlynol:

• Mynediad at wasanaethau hanfodol: Pan fydd trafnidiaeth yn gyfyngedig neu’n ddrud, gall teuluoedd ei chael hi’n anodd cyrraedd addysg, gofal plant, apwyntiadau iechyd neu gyflogaeth. Gall hyn ddyfnhau tlodi plant, lleihau cyfleoedd a chynyddu pwysau dyddiol.
• Gweithgarwch corfforol a chwarae: Mae strydoedd, palmentydd a chroesfannau diogel yn ei gwneud hi’n haws i blant ac eraill gerdded, beicio a chwarae. Mae hyn yn cefnogi datblygiad iach ac yn meithrin cysylltiadau cymdeithasol cryfach.
• Llesiant meddwl a chysylltiad: Pan fydd cymunedau wedi’u cysylltu gan gysylltiadau trafnidiaeth da, mae pobl yn llai ynysig. Fodd bynnag, gall teithiau hir neu llawn straen gynyddu blinder, gorbryder a lleihau’r amser a dreulir gyda’r teulu.
• Ansawdd aer a hinsawdd: Mae llygredd traffig yn cyfrannu at glefyd y galon a’r ysgyfaint. Mae creu systemau trafnidiaeth carbon‑isel, llesol a glân o fudd i bawb ac yn amddiffyn iechyd nawr ac yn y dyfodol.
• Diogelwch a mannau cymunedol: Mae strydoedd sydd wedi’u dylunio ar gyfer pobl, nid ceir yn unig, yn lleihau anafiadau ac yn gwneud cymdogaethau’n fwy diogel ar gyfer teithio llesol, chwarae a chysylltiadau cymdeithasol.
• Anghydraddoldebau trafnidiaeth: Mae gwella trafnidiaeth yn ffordd bwysig o leihau anghydraddoldebau iechyd a thlodi plant, yn enwedig y rhai sy’n effeithio ar gymunedau gwledig, teuluoedd ar incwm isel, pobl anabl, oedolion hŷn a phobl ifanc.

Beth mae Iechyd Cyhoeddus Cymru yn ei wneud i gryfhau trafnidiaeth iach a chynhwysol i’r boblogaeth yng Nghymru?

Rydym yn gweithio gyda phartneriaid ledled Cymru i gryfhau trafnidiaeth iach a chynhwysol drwy wneud y canlynol:

• Darparu tystiolaeth ynghylch sut mae trafnidiaeth yn effeithio ar iechyd, llesiant ac anghydraddoldebau, gan gynnwys cysylltiadau â thlodi plant.
• Cefnogi teithio llesol diogel a hygyrch fel bod cerdded a beicio yn ddewisiadau hawdd bob dydd.
• Ymgorffori iechyd mewn penderfyniadau trafnidiaeth a chynllunio, gan gynnwys drwy Asesiadau o’r Effaith ar Iechyd.
• Hyrwyddo systemau trafnidiaeth glanach a mwy diogel i leihau llygredd aer ac anafiadau ar y ffyrdd.
• Tynnu sylw at anghenion y bobl a’r cymunedau yr effeithir arnynt fwyaf gan drafnidiaeth wael, gan sicrhau bod tegwch yn ganolog i benderfyniadau.

Pa gamau y dylid eu cymryd i gryfhau trafnidiaeth iach a chynhwysol er mwyn creu Cymru iachach, tecach a mwy cynaliadwy?  

Dylid cymryd y camau gweithredu cenedlaethol, rhanbarthol a lleol canlynol i gryfhau trafnidiaeth iach a chynhwysol, er mwyn sicrhau’r iechyd gorau posibl i’r boblogaeth a lleihau anghydraddoldebau yng Nghymru: