Teithio Llesol: tystiolaeth ar ymyriadau i gynyddu teithio llesol ar gyfer teithiau pwrpasol

Cyheoddiad nesaf: Diweddariad heb ei gynllunio

Cysylltwch ar gyfer ymholiadau ac adborth

Cyflwyniad

Mae teithio llesol yn cyfeirio at gerdded neu feicio ar gyfer teithiau bob dydd, naill ai ar ei ben ei hun neu ochr yn ochr â thrafnidiaeth gyhoeddus. Mae lefelau teithio llesol yng Nghymru yn parhau’n isel o gymharu â llawer o wledydd Ewropeaidd, er ei fod yn flaenoriaeth genedlaethol gan ei fod yn cyfrannu at bob un o saith nod llesiant Cymru.

Datblygwyd y crynodeb tystiolaeth ar y pwnc hwn i nodi pa ymyriadau a allai helpu i gynyddu teithio llesol ymhlith y boblogaeth gyffredinol. Edrychwyd hefyd ar ymyriadau a allai annog pobl i symud o ddefnyddio ceir i gerdded, beicio, neu ddefnyddio trafnidiaeth gyhoeddus.

Prif bwyntiau

Pa mor gyfredol yw’r dystiolaeth hon?

Cynhyrchwyd y crynodeb tystiolaeth ar y pwnc hwn ym mis Medi 2022 ac fe gynnwys astudiaethau a gyhoeddwyd yn Saesneg rhwng 1999 a 2019.

Beth wnaethom ei ganfod

• Nodwyd 87 o astudiaethau cynradd ar gyfer y crynodeb hwn. Cynhyrchwyd tri chrynodeb tystiolaeth ar wahân yn cwmpasu ymyriadau ar gyfer y boblogaeth gyffredinol a lleoliadau cymunedol, mentrau teithio i ysgolion, a mentrau teithio yn y gweithle.
• Ar draws yr astudiaethau hyn, dangosodd mentrau aml-gydran a ddarparwyd ar draws trefi neu ranbarthau, ac ymyriadau ymddygiadol gan ddefnyddio addysg neu hyrwyddo, botensial ar gyfer cynyddu teithio llesol ymhlith y boblogaeth gyffredinol.
• Ar gyfer ymyriadau mewn ysgolion, roedd y dystiolaeth gryfaf yn cefnogi’r “bws cerdded i’r ysgol”.
• Mewn lleoliadau gweithle, dangosodd ymgyrchoedd cyfryngau cenedlaethol arwyddion o effeithiolrwydd, er bod y dystiolaeth yn deillio o ddwy astudiaeth yn Awstralia yn unig.
• Mesurodd llawer o’r astudiaethau hefyd ganlyniadau ychwanegol, megis newidiadau mewn gweithgarwch corfforol cyffredinol. Nid yw’r canfyddiadau hyn wedi’u crynhoi yma, ond gallent helpu i archwilio effeithiau ehangach fel lleihau tagfeydd, gwella diogelwch ar y ffyrdd, neu gynyddu lefelau gweithgarwch cyffredinol.

Beth mae hyn yn ei olygu

• Roedd y sylfaen dystiolaeth yn amrywio yn ôl yr ymyrraeth a’r canlyniad, felly dylid ystyried y canfyddiadau yn arwyddol yn hytrach nag yn derfynol.
• Bwriedir i’r crynodebau hyn gefnogi penderfyniadau cenedlaethol a lleol drwy ddarparu trosolwg eang o’r ymyriadau sydd wedi’u hastudio a lle mae’r dystiolaeth yn ymddangos yn addawol. Gellir eu defnyddio i ddechrau trafodaethau cynnar am wasanaethau a rhaglenni, amlygu opsiynau a allai fod yn werth eu harchwilio’n lleol, a nodi dulliau y mae’r dystiolaeth gyfredol yn awgrymu y dylid eu hosgoi ar hyn o bryd.
• Nid yw’r crynodebau hyn wedi’u cynllunio i’w defnyddio ar eu pen eu hunain i ddyrannu adnoddau na gwneud cymariaethau manwl rhwng blaenoriaethau cystadleuol. Nid ydynt yn darparu gwybodaeth fanwl am ansawdd astudiaethau, costau na maint effeithiau, ac nid ydynt wedi’u cynllunio i gynnig argymhellion wedi’u teilwra’n lleol. Nid ydynt chwaith yn anelu at gwmpasu pob ymyrraeth bosibl.

Gwybodaeth dechnegol

Mae’r crynodeb tystiolaeth ar y pwnc hwn yn tynnu ar astudiaethau cynradd a gynhwyswyd mewn wyth o adolygiadau systematig a gynhyrchwyd gan ffynonellau tystiolaeth dibynadwy, ynghyd â chwiliad ychwanegol am astudiaethau a gyhoeddwyd ers 2016. I gael manylion llawn am y chwiliad, y meini prawf cynnwys, asesu ansawdd, a’r dull syntheseiddio, cyfeiriwch at y prif adroddiad.

Grwpiwyd yr ymyriadau yn ôl lleoliad, gan gynnwys y boblogaeth gyffredinol, ysgolion, a gweithleoedd. Defnyddiwyd allwedd goleuadau traffig syml i ddangos beth mae’r dystiolaeth gyffredinol yn ei awgrymu ar gyfer pob canlyniad: Gwyrdd ar gyfer ymyriadau a allai helpu, Melyn ar gyfer y rhai sydd angen mwy o ymchwil, a Coch ar gyfer y rhai sy’n annhebygol o helpu.

Geirfa

Teithio llesol: Cerdded neu feicio ar gyfer teithiau bob dydd, weithiau’n cael eu cyfuno â thrafnidiaeth gyhoeddus.

Bws cerdded i’r ysgol (neu “walking bus”): Menter teithio llesol dan oruchwyliaeth lle mae grwpiau o blant yn cerdded i’r ysgol ar hyd llwybrau penodol gyda gwirfoddolwyr oedolion (rhieni neu staff). Mae’n hybu gweithgarwch corfforol dyddiol, yn lleihau tagfeydd traffig a llygredd aer ger ysgolion, ac yn meithrin arferion teithio diogel ac annibynnol.

Astudiaeth gynradd: Ymchwiliad ymchwil gwreiddiol lle mae ymchwilwyr yn casglu ac yn dadansoddi data’n uniongyrchol (er enghraifft, arolygon, cyfweliadau neu arbrofion), yn hytrach na chrynhoi astudiaethau eraill.

Rhanddeiliaid

Llywodraeth Cymru