Mewnwelediadau o astudiaethau achos costau byw

Cyflwyniad

Yn dilyn y cynnydd sydyn ym mhrisiau ynni yn 2022, cynhaliodd y grŵp Adeiladu Cymru Iachach Uwchgynhadledd Costau Byw Cymru Gyfan ym mis Mawrth 2023, gan roi sylw mewn trafodaeth genedlaethol i effeithiau’r argyfwng ar bobl a chymunedau. Yn dilyn yr Uwchgynhadledd, cyhoeddodd Adeiladu Cymru Iachach set o astudiaethau achos yn tynnu sylw at sut roedd sefydliadau a phartneriaethau’n cefnogi pobl drwy’r argyfwng costau byw.

Dangosodd yr astudiaethau achos y gall prosiectau sy’n mynd i’r afael â phwysau costau byw wneud gwahaniaeth gwirioneddol ac ystyrlon i bobl. Roeddent yn adlewyrchu cyfraniadau gan amrywiaeth o bartneriaid ac yn cynnwys meysydd fel bwyd, ynni, tai, incwm, dyled, iechyd meddwl, ac iechyd a gofal. Mae’r enghreifftiau’n ymwneud â gweithgarwch lleol, rhanbarthol a chenedlaethol, ar draws lleoliadau trefol a gwledig, ac yn cynnwys gwaith dan arweiniad awdurdodau lleol, y GIG, busnesau preifat, a sefydliadau gwirfoddol a chymunedol. Tynnodd yr astudiaethau achos sylw at yr hyn a oedd wedi helpu cymunedau mewn gwirionedd a chynigiodd y profiadau a gasglwyd ddysgu ymarferol i sefydliadau sy’n gweithio i gefnogi’r rhai sy’n cael eu heffeithio gan yr argyfwng costau byw.

Yn 2025, cynhaliwyd gwerthusiad ystwyth i sefydlu sut y defnyddiwyd yr adroddiad ac i ddeall beth oedd partneriaid yn teimlo fyddai’n helpu i sicrhau bod yr astudiaethau achos yn cyrraedd cynulleidfa eang, ac yn apelio ati. Dywedwyd wrthym y byddai set wedi’i diweddaru o astudiaethau achos yn werthfawr i gydweithwyr sy’n chwilio am ddysgu o’r byd go iawn ac enghreifftiau cyfredol o’r hyn sy’n gweithio.

Mae’r adroddiad hwn yn arddangos y gwaith gwych sy’n digwydd ar draws y prosiectau, gan gofnodi diweddariadau, dysgu ar y cyd, a’r cyfleoedd newydd sy’n cael eu creu. Clywsom enghreifftiau pwerus o sut mae prosiectau’n dylanwadu ar bolisi a phrosesau gwneud penderfyniadau. Mae ein hastudiaethau achos wedi’u diweddaru yn dwyn y mewnwelediadau hyn ynghyd i gefnogi gwelliant parhaus ac arloesedd yn y dyfodol.