Cyffuriau rheoli pwysau a gofal cynorthwyol: adolygiad cyflym
Awduron: Gwasanaeth Tystiolaeth, Kate Shiells, Hannah Shaw, Amy Hookway, Golibe Ezenwugo
Cyhoeddwyd ar: 1af Medi 2026
Cyheoddiad nesaf: Diweddariad heb ei gynllunio
Cysylltwch ar gyfer ymholiadau ac adborth
Cyflwyniad
Mae gordewdra yn dod yn fwy cyffredin yng Nghymru ac mae dulliau effeithiol i helpu pobl i golli pwysau wedi bod yn gyfyngedig hyd yn hyn. Mae meddyginiaethau newydd sy’n cael eu cyflwyno yn y DU, fel semaglutide a tirzepatide, yn gyffuriau GLP-1 sydd wedi cael eu dangos i fod yn effeithiol wrth gefnogi rhai pobl i golli pwysau. Fodd bynnag, mewn profion clinigol, arferid rhoi’r cyffuriau hyn yn aml ochr yn ochr â chymorth ychwanegol (gofal cydran), fel cyngor ar ddiet, rhaglenni gweithgarwch corfforol, neu gynghori ar ymddygiad. I sicrhau bod y meddyginiaethau hyn yn cael eu defnyddio’n effeithiol yn ymarferol, mae angen i ni ddeall pa fathau o gymorth ychwanegol sydd orau pan gaiff eu darparu ochr yn ochr â thriniaethau GLP-1.
Prif bwyntiau
Pa mor gyfredol yw’r dystiolaeth hon?
Cynhaliwyd yr adolygiad hwn yn 2025 ac mae’n cynnwys tystiolaeth a gyhoeddwyd rhwng 2021 a 2025.
Beth wnaethom ei ganfod
- Nodwyd gennym 17 o astudiaethau cynradd yn adrodd ar ganlyniadau colli pwysau sy’n gysylltiedig â chyffuriau GLP-1 ynghyd â chymorth ychwanegol.
- Roedd y rhan fwyaf o’r cymorth ychwanegol yn cynnwys newidiadau i’r diet, nodau ymarfer corff, a chynghori ar ffordd o fyw.
- Nid oedd unrhyw astudiaeth yn mesur yn glir faint o effaith oedd gan y cymorth ychwanegol, ac roedd gwahaniaethau yn y dosau cyffuriau a’r ymyriadau gofal ategol a ddefnyddiwyd ym mhob astudiaeth yn ei gwneud yn anodd eu cymharu. Felly, nid oedd yn bosibl pennu effaith y cymorth ychwanegol ar ganfyddiadau cyffredinol pob astudiaeth.
Beth mae hyn yn ei olygu
- Gall darparu cymorth ychwanegol ddefnyddio llawer o adnoddau’r GIG, felly mae’n bwysig gwybod pa fath o gymorth yw’r mwyaf effeithiol, pryd, ac i bwy.
- Dylai ymchwil yn y dyfodol brofi pa fathau o gymorth ychwanegol sy’n gweithio orau, pa mor hir y dylent bara, ac a ydynt yn helpu pobl i gynnal colli pwysau ar ôl rhoi’r gorau i gymryd y cyffuriau.
- Nid oes llawer o dystiolaeth eto ynghylch cymorth seicolegol ochr yn ochr â chyffuriau colli pwysau, felly mae angen mwy o astudiaethau.
- Dylai ymchwil hefyd edrych ar a yw cymorth ychwanegol yn helpu pobl i wneud newidiadau hirdymor ac osgoi ennill pwysau’n ôl.
Gwybodaeth dechnegol
Cynhaliwyd adolygiad cyflym gennym gan ddefnyddio dulliau adolygiad systematig symlach ond trylwyr i ganfod a chrynhoi tystiolaeth yn gyflym. Gwnaethom chwilio am astudiaethau a oedd yn edrych ar gyffuriau GLP-1 ochr yn ochr â chymorth ychwanegol ar gyfer rheoli pwysau ymhlith oedolion sydd dros bwysau neu’n byw gyda gordewdra.
Geirfa
GLP-1: Mae agonistiaid derbynnydd peptid-1 tebyg i lwcagon (GLP-1 neu GLP-1RAs) yn feddyginiaethau sy’n helpu pobl i deimlo’n fwy llawn drwy efelychu hormon naturiol a ryddheir ar ôl bwyta. Yn y DU, mae sawl meddyginiaeth GLP-1 wedi’u trwyddedu, gan gynnwys semaglutide a tirzepatide (GOV.UK).
Gofal ategol (adjunct care): Mae gofal ategol ym maes iechyd yn cynnwys amrywiaeth o therapïau ac ymyriadau a ddarperir ochr yn ochr â thriniaethau sylfaenol er mwyn gwella eu heffeithiolrwydd a gwella canlyniadau i gleifion.
Adolygiad cyflym: Ffurf ar synthesis tystiolaeth sy’n cyflymu’r broses o gynnal adolygiad systematig traddodiadol er mwyn cynhyrchu tystiolaeth mewn modd amser-sensitif, fel arfer i lywio penderfyniadau gofal iechyd brys.
Adolygiad systematig: Adolygiad sy’n crynhoi’r dystiolaeth ar gwestiwn adolygu wedi’i lunio’n glir yn unol â phrotocol wedi’i ddiffinio ymlaen llaw, gan ddefnyddio dulliau systematig ac eglur i nodi, dewis ac arfarnu astudiaethau perthnasol, ac i echdynnu, dadansoddi, casglu ac adrodd eu canfyddiadau. Gall ddefnyddio technegau ystadegol, megis meta-ddadansoddiad, neu beidio.
Astudiaeth gynradd: Ymchwiliad ymchwil gwreiddiol lle mae ymchwilwyr yn casglu ac yn dadansoddi data yn uniongyrchol (er enghraifft, arolygon, cyfweliadau neu arbrofion), yn hytrach na chrynhoi astudiaethau eraill.
Lawrlwythiadau adroddiadau
Cyffuriau rheoli pwysau a gofal cynorthwyol: adolygiad cyflym
PDF, 805KB
Llawrlwytho PDF - Cyffuriau rheoli pwysau a gofal cynorthwyol: adolygiad cyflym (805 KB)
Llawrlwytho PDF