Neidio i'r prif gynnwy

Beth i'w ddisgwyl ar ôl eich brechiad COVID-19

Mae’r brechlyn COVID-19 rydych chi wedi’i gael wedi cael ei gymeradwyo fel brechlyndiogel ac effeithiol gan yr Asiantaeth Rheoleiddio Meddyginiaethau a Chynhyrchion Gofal Iechyd (MHRA) annibynnol. Yn dilyn astudiaethau mawr a manwl o ddiogelwch ac effeithiolrwydd, mae'r MHRA wedi cymeradwyo sawl math gwahanol o frechlynnau COVID-19 i'w defnyddio yn y DU.
 
Mae pob brechlyn wedi cael ei roi i filiynau o bobl mewn sawl gwlad wahanol a dangoswyd ei fod yn ddiogel ac yn effeithiol. Mae'r MHRA yn parhau i adolygu diogelwchybrechlynnau sy'n cael eu defnyddio yn seiliedig ar yr holl sgîl-effeithiau yradroddir amdanynt gan weithwyr gofal iechyd proffesiynol a'r cyhoedd.
 

A fyddaf yn profi unrhyw sgîl-effeithiau?

Fel pob meddyginiaeth, gall brechlynnau achosi sgîl-effeithiau. Mae hyn oherwydd bod brechlynnau'n gweithio drwy sbarduno ymateb yn eich system imiwnedd. Mae'r rhain fel rheolyn ysgafn a dim ondam ychydig ddyddiaufyddant yn para, ac nid yw pawb yn eu cael.
 

Mae sgil-effeithiau cyffredin iawn yn cynnwys:

 
  • cael teimlad trwm,poenus ac anghysurusyn y fraich ar ôl y pigiad am sawl diwrnod ar ôl y brechlyn
  • teimlo'n flinedig
  • cur pen
  • poenau cyffredinol, neu symptomau ysgafn tebyg i’rffliw

Os yw'ch braich yn ddolurusiawn, efallai y bydd codi pethau trwm yn anodd i chi. Os ydych chi'n teimlo'n sâl neu'n flinedig iawn dylech orffwys ac osgoi gweithredu peiriannau neu yrru cerbyd.

Un sgîl-effaith anghyffredin yw chwarennau chwyddedig o dan eich cesail neuyn y gwddwar yr un ochr ag y cawsoch eich brechlyn. Gall hyn bara am oddeutu 10 diwrnod, ond os yw'n para'n hirach siaradwch â'ch meddyg. Os ydych chi i fod i gael mamogram yn ystod yr ychydig wythnosau ar ôl y brechlyn, dylech sôn am hyn pan fyddwch chi'n mynychu.

Gallwch gael mymryn o dymhereddam ddau neu dri diwrnod ar ôly brechlynond mae tymheredd uchel yn anarferol a gall ddynodibod gennych COVID-19 neu haint arall. Gallwch gymryd y dos arferol o barasetamol (dilynwch y cyngor ary pecyn) a gorffwys i'ch helpu chi i deimlo'n well. Peidiwch â chymryd mwy na'r dos arferol o barasetamol.

Mae'r symptomau hyn yn para llai nag wythnosfel rheol. Os yw'n ymddangos bod eich symptomau'n gwaethygu neu os ydych chi'n pryderu, ffoniwch GIG 111. Os byddwch yn gofyn am gyngor gan feddyg neu nyrs, gwnewch yn siŵr eich bod yndweud am eich brechlyn(dangoswch y cerdyn brechu) fel eich bod yn gallu cael asesiad priodol. Gallwch hefyd roi gwybod am unrhyw amheuaeth o sgîl-effeithiau ar ôl brechlynnau a meddyginiaethau ar-lein yn: coronavirusyellowcard.mhra.gov.uk neu drwy ap Cerdyn Melyn.

 

A oes sgil-effeithiau eraill mwy difrifol?

Cafwyd adroddiadau o gyflwr eithriadol brin yn cynnwys ceuladau gwaed a gwaedu anarferol ar ôl brechu gyda'r brechlynnau AstraZeneca a Janssen. Mae hyn yn cael ei adolygu'n ofalus ond nid yw'r ffactorau risg ar gyfer y cyflwr hwn yn glir eto.
 
Mae'r Cyd-bwyllgor ar Frechu ac Imiwneiddio (JCVI) yn cynghori bod cyfradd lawer is o geuladau gwaed a gwaedu anarferol gyda dosau pellach. Oherwydd y risg uchel o gymhlethdodau a marwolaeth o COVID-19, mae'r MHRA, Sefydliad Iechyd y Byd ac Asiantaeth Meddyginiaethau Ewrop wedi dod i'r casgliad bod y balans o blaid brechu ar gyfery mwyafrif helaeth o oedolion
 

Os byddwch yn profi unrhyw rai o’r canlynol o tua 4 diwrnod i bedair wythnos ar ôl brechu, dylech geisio cyngor meddygol ar frys:

 
  • cur pen difrifol,newydd sydd ddim yn gwella gyda chyffuriau lleddfu poen arferol neu sy'n gwaethygu
  • cur pen anarferol sy'n ymddangos fel pe bai’n gwaethygu wrth orwedd neu blygu drosodd neu
  • gall fodyn gur pen a hefyd y canlynol:
    • golwg aneglur, teimlo’n sâl a thaflu i fyny
    • anhawster gyda'ch lleferydd
    • gwendid, teimlo’n gysglydneu ffitiau  
  • cleisio neu waedu blaen pin newydd, anesboniadwy
  • yr anadlyn fyr, poen yn y frest, y coesauwedichwyddo neu boen parhaus yn yr abdomen
Ledled y byd, adroddwyd am achosion prin o lid ar y galon o'r enw myocarditis neu bericarditis ar ôlbrechlynnau COVID-19. Gwelwyd yr achosion hyn yn bennaf ymhlith dynion iau o fewn sawl diwrnod ar ôl brechu. Fe wnaeth y mwyafrif o'r bobl hyn adfera gwellayn dilyn gorffwys a thriniaethau syml.
 

Dylech geisio cyngor meddygol ar unwaith os byddwch yn profi:

  • poen yn y frest    
  • eich anadl yn fyr  
  • teimlo bod eich calon yn curo’n gyflym, yn drwm neu’n afreolaidd. 
 

Beth ddylwn i ei wneud os wyf yn sâl ar ddiwrnodfy apwyntiad nesaf? 

Os ydych yn sâl gyda thymheredd uchel, mae’n wellaros nes eich bod wedi gwella cyn cael eich brechlyn. Ni ddylech fynychu apwyntiad brechlynos ydych chi’n hunanynysu, neu’n aros am brawf COVID-19 neu ganlyniad.Yn ddelfrydol, dylech arosamo leiaf 4 wythnos ar ôl cael prawf COVID-19positif cyn cael eich brechlyn.Ffoniwch i aildrefnueich apwyntiadcyn gynted âphosib.
 

A fydd y brechlynyn fy ngwarchod i? 

Bydd brechlynCOVID-19 yn lleihau’r siawns y byddwch yn dioddef o afiechyd COVID-19. Bydd yn cymryd ychydig wythnosau i’ch corff fagu amddiffyniad rhag ybrechlyn. Fel pob meddyginiaeth, nid yw unrhyw frechlyn100% yn effeithiol felly dylech barhau i ddilyn y rhagofalon a argymhellir, fel cadw pellter cymdeithasol, hylendid dwylo a masgiau wyneb ermwyn osgoi haint. Efallai y bydd rhai pobl yn cael COVID-19 yr un fath ar ôl cael y brechlyn, ond dylai fod yn llai difrifol. 
 

Ydw i’n gallu rhoi COVID-19 i unrhyw un, nawr fy mod i wedi cael y brechlyn? 

Ni all y brechlynroi haint COVID-19 i chi. Bydd yn lleihau eich siawns o fod yn ddifrifol wael. Mae’r brechlyn yn lleihau’r risg o drosglwyddo’r feirws, ond nid yw’n ei atal yn llwyr. Felly mae’n bwysig o hyd dilyn y canllawiau yn eich ardal leol i ddiogelu’r rhai o’ch cwmpas. Gellir dod o hyd i wybodaeth yn: llyw.cymru/coronafeirws.
 

Mwy o Wybodaeth

Gallwch gael mwy o wybodaeth am frechlynnau COVID-19, gan gynnwys eu cynnwys a'u sgîl-effeithiau posibl, yn:
 
Mae mwy o wybodaeth a thaflenni cleifion ar gael yn:
 
Gallwch roi gwybod am amheuaeth o sgîl-effeithiau ar-lein yn coronavirus-yellowcard.mhra.gov.uk neu drwy lawrlwytho ap y Cerdyn Melyn.
 
I gael gwybod sut mae’r GIG yn defnyddio eich gwybodaeth, ewch i: 111.wales.nhs.uk/AboutUs/Yourinformation?locale=cy
 
Ar gyfer fformatau eraill o’r daflen hon ewch i: icc.gig.cymru/gwasanaethau-a-thimau/adnoddau-gwybodaeth-iechyd